Η διατροφική αξία της σόγιας; Είναι ασφαλή για κατανάλωση;

Η σόγια ή αλλιώς γλυκίνη η μεγάλη (Glycine Max), είναι ένα όσπριο με καταγωγή από την Ασία που χρησιμοποιείται ευρέως εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια στην Κίνα.

Έχει μεγάλη διατροφική αξία αν το συγκρίνουμε με τα άλλα όσπρια, γι’ αυτόν τον λόγο έχει πολλούς υποστηρικτές ανά τον κόσμο, κυρίως χορτοφάγους, υγιεινιστές ή αθλητές. Είναι πολύ πλούσια σε φυτικές ίνες και σε αντιοξειδωτικά φυτοχημικά συστατικά, έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε μέταλλα όπως ο φωσφόρος, το κάλιο, ο σίδηρος, το ασβέστιο, αλλά το κυρίαρχο πλεονέκτημα της είναι η περιεκτικότητα της σε πρωτεΐνη. Η ιδιότητα της αυτή την καθιστά εξαιρετικά χρήσιμο προϊόν στην βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, ενώ η περιορισμένη παραγωγή σε σχέση με την αυξημένη ζήτηση, οδήγησαν στην παρασκευή της γενετικά τροποποιημένης ή αλλιώς μεταλλαγμένης σόγιας.

Από τη σόγια παρασκευάζονται περισσότερα από 135 διαφορετικά βρώσιμα προϊόντα μεταξύ των οποίων υποκατάστατα κρέατος, γάλακτος, τυριού, κακάο, βουτύρου, πολλά προϊόντα light, έτοιμα γεύματα και σάλτσες, αναψυκτικά διαίτης, ζυμαρικά, ξηρές τροφές, μπισκότα, ενώ είναι μεγάλη η χρήση της σε προϊόντα ζωοτροφής, από όπου φτάνει πάλι στο πιάτο μας μέσω της τροφικής αλυσίδας. Για αυτό τα προϊόντα σόγιας:

• Αγοράζουμε βιολογική σόγια από ειδικά καταστήματα βιολογικών προϊόντων και ζητάμε να δούμε την πιστοποίηση για την μη μεταλλαγμένη σόγια. Τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, μεταξύ αυτών και η σόγια, έχουν κατά καιρούς ενοχοποιηθεί για πολλές μορφές καρκίνου, χωρίς αυτό να είναι άμεσα ξεκαθαρισμένο.
• Δεν αγοράζουμε επεξεργασμένα προϊόντα σόγιας και αν είμαστε χορτοφάγοι, αθλητές ή αν νηστεύουμε, είναι καλό να αγοράζουμε πρωτογενή τρόφιμα σόγιας, όπως το αλεύρι σόγιας, το γάλα, το σογιέλαιο και να τα μεταποιούμε όπως επιθυμούμε εμείς.
• Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας της σόγιας σε φυτό-οιστρογόνα, μπορεί να είναι επικίνδυνη προκαλώντας αλλεργίες ή μεταβολικές διαταραχές όταν καταναλώνεται από ενήλικες και βρέφη, ιδιαίτερα όταν οι μητέρες τα θηλάζουν.
• Η κατανάλωση της σόγιας μπορεί να προκαλέσει τροφικές αλλεργίες ιδιαίτερα σε άτομα που παρουσιάζουν αλλεργίες και σε άλλες τροφές όπως στο σιτάρι, στο κριθάρι, στη σίκαλη, ή στα φιστίκια.

• Το αλεύρι σόγιας : πρόκειται για το αλεύρι από την κονιορτοποίηση των φασολιών σόγιας. Θεωρείται μια άμεση πηγή πρωτεΐνης με χαμηλό κόστος και χρησιμοποιείται στην παρασκευή έτοιμων γευμάτων, αλλά και στις ζωοτροφές.
• Το σογιέλαιο : είναι τα έλαιο που εξάγεται από τους καρπούς της σόγιας και είναι ένα ακόμη προϊόν από την επεξεργασία της. Διατροφικά δεν έχει την ίδια αξία με το ελαιόλαδο και όταν θερμανθεί κατά το μαγείρεμα, καταστρέφεται η δομή του δημιουργώντας trans οξέα. Σε σχέση όμως με τα υπόλοιπα σπορέλαια έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε κορεσμένα λίπη, είναι πιο υγιεινό και έχει φυσικά αντιοξειδωτικά συστατικά αν καταναλωθεί ωμό.
• Το γάλα σόγιας : Φτιάχνεται από τα φασόλια σόγιας που έχουν μουλιάσει σε νερό και το υγρό που εξάγεται είναι το γάλα της σόγιας. Τα γάλατα σόγιας που κυκλοφορούν στο εμπόριο έχουν φυσικά ενισχυτικά γεύσης, γιατί η φυσική τους γεύση δεν είναι καλά ανεκτή. Το γάλα αυτό αποτελεί καλή λύση στην νηστεία, την χορτοφαγία αλλά και σε όσους έχουν δυσανεξία στη λακτόζη. Είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες και έχει ασβέστιο.
• Γιαούρτι σόγιας : Παρασκευάζεται όπως και το κοινό γιαούρτι, προστίθενται δηλαδή ειδικά ένζυμα (πυτιά) στο γάλα της σόγιας για να πήξει. Είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες και έχει ασβέστιο.
• Tόφου : Πρόκειται για ένα είδος μαλακού τυριού που φτιάχνεται από γάλα σόγιας. Δεν έχει ιδιαίτερη γεύση και ίσως είναι περισσότερο αλμυρό από το κανονικό τυρί.
• Αποτελεί λύση στην νηστεία ή σε αυστηρά χορτοφαγικές δίαιτες. Μπορεί να προστεθεί σε φαγητά, αν ψηθεί ή να μαγειρευτεί κανονικά.
• Mίζο : Φτιάχνεται από φασόλια σόγιας, αναμεμιγμένα με ρύζι και αλάτι και στην ουσία παράγεται μια πάστα. Από την πάστα αυτή φτιάχνουν σούπες που τρώγονται ακόμα και για πρωινό.
• Σάλτσα σόγιας : Φτιάχνεται από φασόλια σόγιας, νερό, πολύ αλάτι, συντηρητικά και τεχνητά αρώματα και χρησιμοποιείται για να νοστιμίζει τα φαγητά, τα ντρέσινγκ και τις σαλάτες.

Κιμάς σόγιας : φτιάχνεται από ξηρά φασόλια σόγιας και συναγωνίζεται επάξια όλες τις ζωικές τροφές γιατί περιέχει μόνο φυτικά λιπαρά, δεν περιέχει χοληστερόλη και ζωικά λίπη. Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και έτσι προάγει το αίσθημα του κορεσμού συμβάλλοντας στον έλεγχο του σωματικού βάρους. Περιέχει επίσης Μαγνήσιο, αλλά και πολύ αλάτι.

Πηγή: diaitologia