Childhood
|

Γιατί δεν θυμόμαστε τίποτα από την εποχή που ήμασταν μωρά;

Πώς γίνεται ένα παιδί τριών χρονών να θυμάται με ακρίβεια τα πρόσφατα γεγονότα, αλλά να χάνει αυτές τις αναμνήσεις λίγα χρόνια μετά;

Σύμφωνα με την τελευταία θεωρία για τη «βρεφική αμνησία», οι πρώτες αναμνήσεις μας σβήνουν λόγω της πλημμύρας νέων νευρώνων στο νεαρό εγκέφαλο.

Το φαινόμενο της «βρεφικής αμνησίας», ή «αμνησίας της παιδικής ηλικίας» είχε κεντρίσει την περιέργεια του Σίγκμουντ Φρόιντ, ο οποίος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι αναμνήσεις των πρώτων χρόνων μας απωθούνται στο ασυνείδητο επειδή έχουν σεξουαλικό περιεχόμενο και προκαλούν ντροπή και άγχος.

Η θεωρία του Φρόιντ δεν είναι πια δημοφιλής, ωστόσο το φαινόμενο της βρεφικής αμνησίας είναι υπαρκτό και μελετάται σήμερα από τους νευροβιολόγους. Σύμφωνα μάλιστα με πρόσφατη μελέτη, οι πρώτες αναμνήσεις μας αρχίζουν να σβήνουν γύρω στην ηλικία των επτά ετών.

Η νέα θεωρία, η οποία παρουσιάζεται στο περιοδικό Science, αποδίδει τη βρεφική αμνησία στην ταχεία παραγωγή νέων νευρώνων στο νεαρό εγκέφαλο: οι νέοι νευρώνες φαίνεται ότι απορυθμίζουν τα νευρικά κυκλώματα στα οποία βρίσκονται αποθηκευμένες προηγούμενες αναμνήσεις.

Ο εγκέφαλος των θηλαστικών διατηρεί μια περιορισμένη ικανότητα να παράγει νέους νευρώνες , μια διαδικασία γνωστή ως νευρογένεση, ακόμα και μετά την ενηλικίωση. Η διαδικασία αυτή αφορά κυρίως τον ιππόκαμπο, μια μικρή περιοχή του εγκεφάλου που παίζει κρίσιμο ρόλο στη μνήμη και τη μάθηση.

Στον άνθρωπο και σε άλλα είδη, ο ρυθμός νευρογένεσης είναι πολύ υψηλότερος στα βρέφη από ότι στους ενήλικες. Οι νέοι νευρώνες στον ιππόκαμπο επιτρέπουν τη μάθηση και το σχηματισμό νέων αναμνήσεων, ταυτόχρονα όμως δείχνουν να διαγράφουν τις προηγούμενες, πρώτες αναμνήσεις.

Ερευνητές στον Καναδά και την Ιαπωνία προσπάθησαν να διαλευκάνουν το μηχανισμό της βρεφικής αμνησίας σε ενήλικα τρωκτικά. Σε πρώτη φάση, δημιούργησαν αναμνήσεις στα πειραματόζωα υποβάλλοντας τα σε ήπιο ηλεκτροσόκ κάθε φορά που βρίσκονταν σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Τα τρωκτικά θυμούνταν την εμπειρία και απέφευγαν τον επικίνδυνο χώρο.

Στην επόμενη φάση, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν φάρμακα για να αυξήσουν τη νευρογένεση σε ορισμένα ποντίκια και να την καταστείλλουν σε άλλα. Το πείραμα έδειξε ότι η ενίσχυση της νευρογένεσης οδήγησε σε διαγραφή της προηγούμενης ανάμνησης, όπως συμβαίνει στη βρεφική αμνησία, ενώ η καταστολή της παραγωγής νέων νευρώνων έφερε το αντίθετο αποτέλεσμα.

Το πείραμα επαναλήφθηκε σε δύο άλλα είδη τρωκτικών, το ινδικό χοιρίδιο και το «ντέγκου» της Χιλής, τα οποία γεννιούνται με πιο ώριμο εγκέφαλο και κανονικά δεν εμφανίζουν βρεφική αμνησία.
Όταν όμως οι ερευνητές αύξησαν τεχνητά το ρυθμό νευρογένεσης σε νεαρά ινδικά χοιρίδια και ντέγκου, οι πρώτες αναμνήσεις τους φάνηκαν να ξεθωριάζουν.

Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι ο μηχανισμός που προτείνουν για τη βρεφική αμνησία δεν αποκλείει άλλες θεωρίες που έχουν προταθεί για το φαινόμενο, όπως η έλλειψη γλωσσικών δεξιοτήτων και η ατελής συναισθηματικής ανάπτυξης των βρεφών.

Τα τελευταία πειράματα πραγματοποιήθηκαν βέβαια σε τρωκτικά και μένει να αποδειχθεί, το εάν τα ευρήματα ισχύουν και στον άνθρωπο.

Πηγή: in.gr

Similar Posts

  • Γιατί είναι σημαντικό ένα παιδί να μπουσουλήσει;

    Πολύ συχνά ως παιδιατρικοί φυσικοθεραπευτές ακούμε σχόλια για την ανάπτυξη του παιδιού. Ευχάριστα οι γονείς αναφέρουν ότι το παιδί τους δεν μπουσούλησε, γιατί άλλωστε ο πατέρας ή κάποιος άλλος από το συγγενικό περιβάλλον δε μπουσούλησαν. Άλλωστε, υπάρχουν επιστήμονες οι οποίοι δε δίνουν την ανάλογη βαρύτητα στο γεγονός ότι το παιδί δεν μπουσούλησε. Ένα από τα…

  • Τι πρέπει να προσέξουμε για να κάνουμε το σπίτι μας υποαλλεργικό.

    Αν και είναι πρακτικά αδύνατο να ξεφορτωθούμε όλα τα πιθανά αλλεργιογόνα που μας περιτριγυρίζουν, αξίζει τον κόπο να προσπαθήσουμε. Άσθμα, ρινίτιδα, επιπεφυκίτιδα, έκζεμα… Η αλλεργία εκφράζεται με πολλούς τρόπους και αντίστοιχα τα αίτιά της μπορεί να είναι πολλά και διάφορα αλλεργιογόνα. Συχνά μάλιστα κρύβονται και μέσα στο ίδιο μας το σπίτι. Επειδή δεν μπορούμε πάντα…

  • Τι είναι η ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα) στα μωρά και που οφείλεται

    Είναι μία συχνή χρόνια φλεγμονώδης δερματοπάθεια που χαρακτηρίζεται από εκζεματικές βλάβες ειδικής κατανομής, κνησμό και υπεραντιδραστικότητα του δέρματος σε αλλεργιογόνα, μικροβιακούς και ερεθιστικούς παράγοντες. Η έναρξή της εκδηλώνεται στους 6 πρώτους μήνες της ζωής στο 50% και έως τους 12 μήνες στο 90% των παιδιών. Η αιτιολογία δεν είναι ακριβώς γνωστή. Το γενετικό υπόστρωμα παίζει…

  • Πως να κάνετε μπάνιο το νεογέννητο μωρό σας

    Όπως το μπάνιο αναζωογονεί τον κάθε ένα από εμάς, το ίδιο συμβαίνει και για το μικρό σας μωρό. Βέβαια υπάρχουν και μωρά, που στην αρχή δεν τους αρέσει το μπάνιο, γι αυτό αν το δικό σας μωρό διαμαρτύρεται κάθε φορά που το κάνετε μπάνιο μην ανησυχείτε. Κάντε λοιπόν καθημερινά μπάνιο στο μωρό και ακολουθήστε τις…

  • Πως να «μαλώνω» το παιδί μου;

    Ποια «τιμωρία»; Αφοπλισμένοι οι γονείς από «βαριά» και «συμβατικά» όπλα, δυσκολεύονται απίστευτα να επιβάλουν κάποιους κανόνες πειθαρχίας, αδυνατούν να θέσουν αυτά τα όρια που όλοι οι ειδικοί επισημαίνουν ότι είναι απαραίτητα για τα παιδιά. Κινούνται απελπισμένοι, πειραματίζονται, προσπαθούν στα τυφλά να βρουν το δρόμο τους κάνοντας συχνά λάθη. Άλλες φορές αντιμετωπίζουμε τις καταστάσεις με υπερβολική…

  • Πως πρέπει να ενθαρρύνω το παιδί μου να μιλήσει;

    Ο καλύτερος τρόπος είναι να μιλάτε στο παιδί σας με κάθε ευκαιρία. Κάποιοι τρόποι για να το κάνετε αυτό: Σχολιάστε τα πράγματα που κάνετε με το μωρό σας σε κάθε ευκαιρία και να σκέφτεστε φωναχτά. Όταν το έχετε στην αλλαξιέρα, να λέτε δυνατά τι κάνετε. Διαβάστε την εφημερίδα δυνατά αντί από μέσα σας. Στο αυτοκίνητο,…