Τι είναι το άσθμα και πως αντιμετωπίζεται

Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονή των αναπνευστικών οδών που προκαλεί πρήξιμο και στένωση στην περιοχή αυτή. Το αποτέλεσμα είναι η μεγάλη δυσκολία στην αναπνοή. Η πάθηση αυτή μπορεί να θεραπευτεί πλήρως ή κατά ένα μέρος με την κατάλληλη θεραπεία.

Οι αναπνευστικές οδοί που έχουν χρόνια φλεγμονή είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες σε αλλεργιογόνα και ουσίες που προκαλούν ερεθισμό. Μετά την επαφή με αυτές τις ουσίες, οι οδοί παραμένουν εξαιρετικά ευαίσθητες. Αυτό μπορεί να συμβεί σε κάθε οργανισμό, αλλά στους ασθματικούς η κατάσταση αυτή είναι ιδιαίτερα οξυμένη και αντιδρά άμεσα σε αλλεργιογόνα, όπως ο καπνός του τσιγάρου, η άσκηση, ή σε περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Oι φυσιολογικές αναπνευστικές οδοί επιτρέπουν γρήγορο πέρασμα του αέρα μέσα και έξω από τους πνεύμονες, έτσι ώστε τα επίπεδα του οξυγόνου και του διοξειδίου του άνθρακα να παραμένουν σταθερά στο αίμα. Τα εξωτερικά τοιχώματα των αναπνευστικών οδών περιβάλλονται από μαλακούς μυς, που διαστέλλονται και συστέλλονται αυτόματα με κάθε αναπνοή. Αυτό επιτρέπει στην κατάλληλη ποσότητα του αέρα να μπει και να βγει από τους πνεύμονες και ν’ ανταλλαγεί η κατάλληλη ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα και οξυγόνου. Η συστολή και η διαστολή των μαλακών μυών ελέγχεται από 2 διαφορετικά νευρικά συστήματα, που δουλεύουν σε αρμονία για να μένουν οι οδοί ανοιχτές. Τα εσωτερικά τοιχώματα των οδών περιέχουν αδένες, που παράγουν βλέννες για την καλή ενυδάτωση της περιοχής αυτής, και περιλαμβάνουν κύτταρα που προστατεύουν από τους μικροοργανισμούς, τα αλλεργιογόνα και τους άλλους ερεθιστικούς παράγοντες που εισπνέουμε. Το άσθμα προκαλεί στένωση των αναπνευστικών οδών, που επηρεάζει τη φυσιολογική κίνηση του αέρα μέσα και έξω από τους πνεύμονες.

Ποια είναι τα συμπτώματά του;

Τα συμπτώματα του άσθματος ποικίλουν ανάλογα με τον ασθενή. Το σημαντικό πρόβλημα είναι ότι πολλά από αυτά τα συμπτώματα παρουσιάζονται και σε άλλες παθήσεις και αυτό κάνει τη διάγνωση του άσθματος εξαιρετικά δύσκολη. Τα πιο σημαντικά συμπτώματα είναι τα παρακάτω:

• Δυσκολία στην αναπνοή, ειδικά μετά την άσκηση ή τη νύχτα,
• Χαρακτηριστικός ήχος «σφυρίγματος» κατά την εκπνοή (συριγμός),
• Βήχας, που μπορεί να είναι χρόνιος, και χειροτερεύει τη νύχτα και νωρίς το πρωί, ή κατά την άσκηση,
• Σφίξιμο και πόνος στο στήθος.

Η ξαφνική κρίση άσθματος προκαλείται από έκθεση στα αλλεργιογόνα ή από κάποια μόλυνση του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. Αυτή η κρίση μπορεί να αποβεί και θανάσιμη, και αν η συνηθισμένη θεραπεία δε βοηθήσει καθόλου, ο ασθενής θα πρέπει να καταφύγει στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

Αντιμετώπιση, μείωση των συμπτωμάτων – Θεραπεία

Τα περισσότερα φάρμακα για το άσθμα ενεργούν χαλαρώνοντας το σπασμό των μυών ή μειώνοντας τη φλεγμονή (στεροειδή). Στη θεραπεία του άσθματος γενικά, προτιμώνται τα εισπνεόμενα φάρμακα, από τα χάπια ή τα σιρόπια που λαμβάνονται από το στόμα. Τα εισπνεόμενα φάρμακα ενεργούν απευθείας στην επιφάνεια των αναπνευστικών οδών και των μυών τους, όπου προκύπτουν τα κυριότερα προβλήματα από το άσθμα.

Οι ασθενείς που έχουν μεγάλη πιθανότητα να εμφανίσουν άσθμα ξεκινούν τη θεραπεία από τα απλά φάρμακα και σταδιακά προστίθενται και αλλά, πιο εξελιγμένα μέχρι να επιτευχθεί ο στόχος της θεραπείας που είναι η εξάλειψη των συμπτωμάτων. Ο συνδυασμός των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία γίνεται με βάση την ανταπόκριση του κάθε ασθενή. Το κύριο μέλημα και το πρώτο βήμα είναι να διασταλούν οι πνεύμονες με τα κατάλληλα φάρμακα, ώστε να διευκολυνθεί η αναπνοή. Στη συνέχεια, μπορεί να χρησιμοποιηθεί κορτιζόνη, ώστε να μειωθεί η φλεγμονή στην περιοχή, ή κάποιες άλλες τάξεις φαρμάκων, όπως θεοφυλλίνη.

Σε κάθε περίπτωση, η αποτελεσματικότητα της θεραπείας εξαρτάται από τη σωστή χρήση των συσκευών εισπνοής, την πιστή ακολουθία της θεραπείας και την κατανόηση από τον ασθενή του σκοπού της θεραπείας, δηλαδή να απαλλαγεί από τα συμπτώματα και να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του.

Από την Τσώνου Χριστίνα