Τι είναι το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης και πως θεραπεύεται;

Συχνά νιώθουμε κουρασμένοι χωρίς να ξέρουμε για ποιο λόγο. Μήπως όμως πάσχουμε από το σύνδρομο της χρόνιας κόπωσης;
Πρόκειται για ένα σύνολο διαφορετικών συμπτωμάτων που διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και ακόμα δεν γνωρίζουμε με σιγουριά τι το προκαλεί.
Ένα είναι σίγουρο: υπάρχει μια επίμονη κούραση που διαρκεί τουλάχιστον ένα μήνα, υποτροπιάζει μέσα στο χρόνο ή μπορεί να διαρκέσει και κάποια χρόνια.
Μπορούμε να κατανοήσουμε την εποχιακή κούραση η οποία σχετίζεται με την αλλαγή των εποχών, και παρατηρείται κυρίως το φθινόπωρο και την άνοιξη λόγω αλλαγής των κλιματικών συνθηκών, της μεγαλύτερης ή μικρότερης ηλιοφάνειας, λόγω μεταβολών του ωραρίου (αλλαγή θερινού –χειμερινού ωραρίου), λόγω υπεραντλαντικών ταξιδιών.

Ο οργανισμός μας είναι προγραμματισμένος ώστε με την έκκριση διαφόρων ουσιών όπως οι κατεχολαμίνες, η μελαμίνη, η μελατονίνη, οι θυροξίνες, η ινσουλίνη, η κορτιζόλη, οι γυναικείες και ανδρικές ορμόνες, η σεροτονίνη και πολλές άλλες ουσίες, να ρυθμίζει τις φάσεις δραστηριότητος και ξεκούρασης βάσει ενός εικοσιτετράωρου κύκλου, με μία σχετικά σταθερή εναλλαγή μέρας-νύχτας.

Οποιαδήποτε αλλαγή αυτού του κύκλου αποσυντονίζει τις λειτουργίες του οργανισμού, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται τα συμπτώματα της κούρασης. Η δε ηλιοφάνεια συνδέεται άμεσα και με την ψυχολογική διάθεση των ανθρώπων, γι’ αυτό και κατά την διάρκεια των χειμερινών μηνών οι άνθρωποι νοιώθουν πιο συχνά κουρασμένοι.
Μπορούμε να κατανοήσουμε την υπερκόπωση, που διαφοροποιείται της προηγούμενης στο ότι είναι συνέπεια μιας υπερβολικής πνευματικής ή σωματικής προσπάθειας. Οι άνθρωποι που παρουσιάζουν υπερκόπωση, πιέζονται συνεχώς να κάνουν περισσότερα πράγματα και έχουν υψηλό κριτήριο για τις επιδόσεις τους, είτε στον τομέα εργασίας, είτε στην προσωπική τους ζωή. Με τη ξεκούραση, σωματική και πνευματική και με την κατάλληλη θεραπεία ο άνθρωπος απαλλάσσεται από τα συμπτώματα της υπερκόπωσης.
Αντίθετα, η χρόνια κόπωση είναι μία ανεξήγητη κούραση που δεν οφείλεται στα προαναφερθέντα, η οποία μπορεί να παρουσιαστεί είτε ξαφνικά, είτε σταδιακά, και είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτή από τον πάσχοντα ο οποίος πιστεύει ότι έχει κάποια σοβαρή ασθένεια.
Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορεί να είναι μεμονωμένα ή να συνυπάρχουν. Οι πάσχοντες με το σύνδρομο της χρόνιας κούρασης μπορεί να εμφανίσουν μυϊκούς πόνους, αρθραλγίες, πονοκεφάλους, πόνους στην πλάτη ή στον αυχένα, γριππώδη συνδρομή μεγάλης διάρκειας, αδενοπάθεια κυρίως της τραχηλικής χώρας, ταχυπαλμίες, δυσφορία μετά από ήπια σωματική δραστηριότητα. Στα συμπτώματα, συμπεριλαμβάνονται προβλήματα πέψης, διαταραχές ύπνου, όπως επίσης έλλειψη διάθεσης, νευρικότητα, προβλήματα συγκέντρωσης ή μνήμης.
Όπως βλέπουμε η πολυπλοκότητα των συμπτωμάτων κάνει δύσκολη την διάγνωση. Θα πρέπει όμως πρώτα να αποκλειστεί κάποια οργανική αιτία της κόπωσης, όπως ιογενείς (γρίπη, λοιμώδη μονοπυρήνωση, ηπατίτιδες Α ή Β, έρπητες) βακτηριακές λοιμώξεις, εμφανείς ή μη, όπως εσωτερικά αποστήματα, ιγμορίτιδες, λοιμώξεις αναπνευστικού, ουροποιητικού ή των γεννητικών οργάνων. Επίσης να αποκλειστούν οι παρασιτώσεις (αμοιβάδες, τοξοπλάσμωση, εχινόκοκκος), οι αναιμίες, οι αυτοάνοσες ασθένειες, οι νόσοι νευρικού ή μυϊκού συστήματος, οι κακοήθειες, οι ψυχιατρικές παθήσεις, αλλά και οι ορμονικές διαταραχές.
Αφού αποκλειστούν οι προαναφερθέντες αιτίες και οι εξετάσεις δεν παρουσιάζουν κάτι το παθολογικό, μπορούμε να μιλήσουμε για σύνδρομο χρόνιας κόπωσης. Στο παρελθόν τα συμπτώματα αυτά το απέδιδαν σε νευρασθένεια ή υποχονδρία.
Δεν υπάρχει ειδική απεικονιστική μέθοδος ή αιματολογική εξέταση για την διάγνωση της χρόνιας κόπωσης. Η αιτία είναι άγνωστη. Μπορούμε να υποθέσουμε όμως ότι η ρύπανση της ατμόσφαιρας, οι ακατάλληλες διατροφικές συνήθειες και ο σημερινός ρυθμός ζωής, είναι μερικά από τα αίτια. Ο αρνητικός ρόλος που παίζει το στρες στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου είναι συχνά αφορμή εκδήλωσης συμπτωμάτων.
Μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και κοινωνικοοικονομική τάξη, είναι όμως φαινόμενο πιο συχνό στις ανεπτυγμένες χώρες με μια αύξηση σε ηλικίες μεταξύ 30-50 ετών. Οι γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες.
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία αλλά συμπτωματική – ανάλογα με την περίπτωση.
Μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να υπάρξει ίαση με την πάροδο του χρόνου, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχουν περίοδοι ύφεσης και υποτροπής.

Πηγή: euroclinic